Geen roze wolk?

Geen roze wolk?
Een baby krijgen verandert een hoop in je leven. Er wordt altijd gepraat over een mooie roze of blauwe wolk, maar niet alle vrouwen ervaren dit zo. Ongeveer 10% van de vrouwen ontwikkelt na de bevalling in mindere of meerdere mate een depressie. Dit noemen we een post partum depressie. Ook kunnen deze gevoelens in de zwangerschap al opspelen, dit noemen we een prenatale depressie. Dit kan ook na een miskraam of abortus ontstaan. 

Oorzaak
Het is vaak een combinatie van factoren wat ervoor zorgt dat je depressief wordt. De lichamelijke veranderingen en de veranderende hormoonhuishouding spelen daarin vaak een rol. Soms kan het worden veroorzaakt door een vitamine B12 of ijzertekort of door schildklierproblemen. Het verloop van de bevalling kan bij sommige vrouwen aanleiding geven, als er een onverwacht verloop was of als ze zich niet gehoord voelden tijdens de bevalling. Slaapgebrek en de veranderingen die een baby met zich meebrengt kunnen daarin bijdragen aan een depressie. Het is dus helemaal niet gek als je deze gevoelens hebt, je bent niet de enige!

Wanneer is het een depressie?
Maar liefst 50 tot 80 procent van de kraamvrouwen heeft vanaf de derde tot de tiende dag last van lichte stemmingswisselingen. Deze kunnen gepaard gaan met emotionele instabiliteit (huilbuien zonder aanleiding, prikkelbaarheid en gespannenheid) en angsten. Dit noemen we ook wel kraamtranen of ‘baby blues’. Het is geen begin van een postpartum depressie: die begint pas enkele weken en dus bijna nooit direct na de bevalling.

Het Landelijk kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap schrijft het volgende over de symptomen van een depressie:

-          Duidelijk minder plezier in dingen die eerst wel leuk waren (bijvoorbeeld niet meer kunnen uitkijken naar het krijgen van een kind of niet kunnen genieten van de baby als die er is)
-          Zich voortdurend verdrietig of leeg voelen zonder daarin getroost te kunnen worden (geen band voelen met de baby hoort hier ook bij)
-          Piekeren en malen (ook over de gevoelens voor de baby)
-          Geen trek hebben in eten zonder misselijk te zijn
-          Slecht slapen (ook als de baby op dat moment zelf goed slaapt) of juist heel veel slapen
-          Een gevoel van rusteloosheid of vertraagdheid
-          Gevoelens van waardeloosheid en buitensporige schuldgevoelens zonder daarin gerust gesteld te kunnen worden (een veel voorkomend voorbeeld hierbij is het gevoel geen goede moeder te zijn terwijl anderen zeggen dat het wel zo is)
-          Een verminderde concentratie, waardoor het bijvoorbeeld niet lukt om een boek te lezen of een film te volgen
-          Angstig of gespannen zijn zonder duidelijke reden
-          Onredelijk reageren, prikkelbaar zijn (bijvoorbeeld er helemaal niet tegen kunnen als de baby huilt)
-          Terugkerende gedachten aan de dood of denken aan zelfmoord (ook het iets aan willen doen van de baby hoort hierbij)

Het kan lastig zijn om deze klachten tijdens de zwangerschap en na de bevalling te herkennen, omdat het grotendeels kan lijken om verschijnselen van de zwangerschap en de drukke periode na de bevalling. Het verschil met een depressie is de negatieve inkleuring van de klachten: vrouwen weten wel dat ze eigenlijk blij moeten zijn met hun kind, maar ze voelen het niet, het moedergevoel ontbreekt. Veel (aanstaande) depressieve moeders voelen zich ook schuldig tegenover hun kind of partner. Ze twijfelen of zij wel een goede moeder (zullen) zijn. Soms is er een verminderd of afwezig gevoel voor het kindje, of zijn er juist heel heftige gevoelens van afkeer of haat. Tijdens een depressie hebben vrouwen ook vaak het idee dat ze nooit meer beter zullen worden en dat het leven niet meer de moeite waard is. Sommige vrouwen voelen zich zo wanhopig, dat ze dreigen hun kind of zichzelf iets aan te zullen doen.

Een extra moeilijkheid die vrouwen met depressieve klachten vaak ervaren is dat de buitenwereld meestal erg positief reageert op de zwangerschap en het krijgen van een kind. Dit kan ervoor zorgen dat het extra moeilijk is om deze gevoelens te bespreken.

Als je wilt weten of je een depressie hebt, kun je deze test doen. 

En nu?
Allereerst, vraag iemand om naar je te luisteren. Vraag diegene om niet meteen met adviezen en ideeën te komen, maar doe eerst eens rustig je verhaal. Dit kan je partner zijn, je vader of moeder, een vriend of vriendin, familielid. Je bent ook altijd welkom bij ons of je huisarts om je verhaal te doen.

 Vraag hulp met de praktische zaken. Het is niet gek dat je te midden van alle veranderingen niet én je baby én je huishouden op orde hebt. Vraag iemand anders dan je partner om eens overdag een uurtje op je baby te passen zodat jij even kunt slapen of uitgebreid kunt gaan douchen. Of om te helpen met stofzuigen/boodschappen/koken. 

Het boek ‘Perfecte moeders bestaan niet’, is voor elke moeder een enorme aanrader! Hierin ga je stap voor stap op zoek naar wat jou kan helpen om je weer beter te voelen.

Zoek professionele hulp! Dit kan via je huisarts of verloskundige, in Amersfoort kun je ook terecht bij Jo-Anne van de Bor vrouwencoach, Vivian Vietje mamacoach of Praktijk Leef.

Is voor je gevoel de bevalling de aanleiding tot je depressieve gevoelens, je bent bij ons áltijd welkom om dit te bespreken, ook al is de bevalling al wat langer geleden.